Steekkaart
- Latijnse naam
- Volans (Vol)
- Helderste ster
- β Volantis (β Vol)
- Relatieve helderheid
- 3,75 mag
- Hipparcos-catalogus
- HIP 41312
- Oppervlakte
- 141 deg² (plaats: 76 van 88)
- Rechte klimming
- 6h 31m 05s tot 9h 04m 23s
- Declinatie
- -75° 29' 44'' tot -64° 06' 25''
- Aangrenzende sterrenbeelden
- Kiel, Schilder, Goudvis, Tafelberg, Kameleon
Zichtbaarheid
Het sterrenbeeld Vliegende Vis
De Vliegende Vis is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. Het sterrenbeeld is circumpolair rond de zuidpool. Dat betekent dat zijn sterren zo dicht bij de hemelpool staan dat ze, gezien vanuit Sydney, nooit ondergaan. Het sterrenbeeld staat daar dus het hele jaar boven de horizon.
Het sterrenbeeld Vliegende Vis bevindt zich onder de kiel van het machtige schip Argo, vlak bij de ster Miaplacidus (β Car). Het schip Argo geldt al sinds de oudheid als een van de beroemdste sterrenbeelden van de zuidelijke hemel. De astronomen van de 18e eeuw verdeelden het echter in drie delen, omdat het hun te groot en te onoverzichtelijk leek. Zo ontstonden de Kiel (Carina), de Achtersteven (Puppis) en de Zeilen (Vela) van het schip.
Geschiedenis
Terwijl de sterrenbeelden van het noordelijk halfrond al sinds de oudheid bekend waren en op de meest uiteenlopende mythologieën teruggaan, bleven veel sterrenbeelden van het zuidelijk halfrond lange tijd naamloos. Pas in de 16e eeuw ontfermde men zich over hen. Tussen 1595 en 1597 brachten de Nederlandse zeevaarders Pieter Dirkszoon Keyser (opperstuurman) en Frederick de Houtman (broer van de kapitein) in opdracht van Petrus Plancius tijdens een expeditie de zuidelijke sterrenhemel in kaart. Beïnvloed door hun belevenissen tijdens de reis naar Oost-Indië gaven zij een dozijn sterrenbeelden een naam: Kameleon, Vlieg, Vliegende Vis, Indiaan, Kraanvogel, Paradijsvogel, Pauw, Phoenix, Goudvis, Kleine Waterslang, Zuiderdriehoek en Toekan.
Het is vermoedelijk geen toeval dat het sterrenbeeld Vliegende Vis in het kielzog van het schip Argo lijkt te zwemmen. Er is echter niet overgeleverd of de Nederlandse zeevaarders ooit zelf een vliegende vis hebben mogen bewonderen of dat zij die alleen uit verhalen of van culinaire gerechten kenden. In elk geval waren ze zo onder de indruk van de vissen met de enorme zijvinnen, die op de vlucht voor hun belagers glijvluchten van wel enkele honderden meters kunnen maken, dat ze hun een eigen sterrenbeeld wijdden met de naam “Piscis Volans” (vliegende vis). Tegenwoordig heet het sterrenbeeld officieel alleen nog Volans (“vliegend”).
