Het sterrenbeeld Wolf

Wolf (Lupus)
Wolf · Helderste ster: α LupiSterrenbeeld in het sterrenregister bekijken

Steekkaart

Latijnse naam
Lupus (Lup)
Helderste ster
α Lupi (α Lup)
Relatieve helderheid
2,30 mag
Hipparcos-catalogus
HIP 71860
Oppervlakte
334 deg² (plaats: 46 van 88)
Rechte klimming
14h 17m 48s tot 16h 08m 37s
Declinatie
-55° 34' 48'' tot -29° 50' 16''
Aangrenzende sterrenbeelden
Weegschaal, Waterslang, Centaur, Passer, Winkelhaak, Schorpioen

Zichtbaarheid

Noordelijke hemelBerlin
Zuidelijke hemelSydney
zichtbaargedeeltelijk zichtbaarniet zichtbaar22.00 uur plaatselijke tijd, op ten minste één dag per maand

Het sterrenbeeld Wolf

De Wolf is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. Zijn helderste ster is α Lupi. Daartegenover staat zijn op één na helderste ster, β Lupi. De ster β Lupi is een hete, blauwwitte ster met ongeveer negen zonsmassa’s. In de verre toekomst, wanneer de waterstof in zijn kern opraakt, zal hij opzwellen tot een rode superreus. Dan heeft de Wolf, die de Centaur met een speer lijkt te spietsen, een rode poot.

Geschiedenis en mythologie

Het sterrenbeeld Wolf is al sinds de oudheid bij de mensen bekend. In de loop van de millennia brachten de meest uiteenlopende volken de meest verschillende verhalen en mythologieën met het sterrenbeeld in verband. Zo kenden de Arabieren het sterrenbeeld als leeuwin of luipaard, de Syriërs in het dal van de Eufraat als Zibu (dier van de dood), de Grieken als Therion (wild dier) en de Romeinen als Bestia (het beest). Daarnaast werd het sterrenbeeld in de oudheid vaak in verband gebracht met het sterrenbeeld Centaur. Die zou een offerdier, dat hij op een lans had gespietst, op het altaar (sterrenbeeld Altaar) hebben neergelegd. Er bestaat hierover echter geen enkele antieke mythologie, zodat deze mythe zich door de tijd heen niet heeft kunnen handhaven. Op zijn laatst toen de Franse astronoom Nicolas-Louis de Lacaille (1713–1762) het sterrenbeeld Winkelhaak tussen het sterrenbeeld Centaur en het sterrenbeeld Altaar plaatste, verdween deze mythe definitief.

De Babyloniërs (in het huidige Irak) kenden het sterrenbeeld daarentegen als Ur-Idim (dolle hond). Uit geschriften van rond 2000 v.Chr. zijn toverspreuken overgeleverd die tegen de beten van een Ur-Idim moesten beschermen. De beten van de Ur-Idim zouden een dodelijk verlopende ziekte veroorzaken, die hoogstwaarschijnlijk op hondsdolheid terug te voeren is.

In 1603, in het tijdperk van de renaissance, werd het sterrenbeeld door de Duitse astronoom Johannes Bayer in zijn hemelatlas Uranometria definitief als Wolf vastgelegd. Hij tekende de wolf voor het eerst in zijn huidige vorm. Bayer tekende echter veel figuren van achteren in plaats van van voren, zodat oudere sterbeschrijvingen zoals “rechterhand” of “linkervoet” niet meer bij zijn afbeeldingen pasten.