Steekkaart
- Latijnse naam
- Piscis Austrinus (PsA)
- Helderste ster
- Fomalhaut (α PsA)
- Relatieve helderheid
- 1,16 mag
- Hipparcos-catalogus
- HIP 113368
- Oppervlakte
- 245 deg² (plaats: 60 van 88)
- Rechte klimming
- 21h 27m 14s tot 23h 06m 55s
- Declinatie
- -36° 27' 33'' tot -24° 49' 30''
- Aangrenzende sterrenbeelden
- Waterman, Steenbok, Microscoop, Kraanvogel, Beeldhouwer
Zichtbaarheid
Het sterrenbeeld Zuidervis
De Zuidervis is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. Het bestaat voornamelijk uit lichtzwakke sterren vanaf de 4e grootteklasse. Zijn helderste ster, de ster Fomalhaut, is zijn grote blikvanger. Deze ster is veruit de helderste van het sterrenbeeld en is als ster van de 1e grootteklasse al met het blote oog zichtbaar. Zijn naam is afgeleid van het Arabische “fam al-ḥūt” (muil van de vis). Fomalhaut staat op slechts 25 lichtjaar afstand en is omgeven door een grote stofring.
Geschiedenis
Het sterrenbeeld Zuidervis behoort tot de 48 oorspronkelijke sterrenbeelden van Ptolemaeus, een wiskundige, astronoom, astroloog en geograaf uit de oudheid. Tot de 17e eeuw was het een vrij groot sterrenbeeld. Aan het eind van de 16e eeuw vormde de Nederlandse astronoom Petrus Plancius uit veel van deze sterren het sterrenbeeld Kraanvogel, dat de Duitse astronoom Johannes Bayer in 1603 in zijn hemelatlas “Uranometria” bekendmaakte. De helderste ster van het sterrenbeeld Kraanvogel behoorde dus oorspronkelijk tot het sterrenbeeld Zuidervis en draagt tot op heden de naam “Alnair” (de heldere uit de vissenstaart). In 1752 bediende ook de Franse astronoom Nicolas-Louis de Lacaille zich nog van het sterrenbeeld Zuidervis om zijn sterrenbeeld Microscoop te voltooien.
Mythologie
Atargatis was een Syrische godin die bij de Grieken beter bekend is onder de naam Derketo. Derketo had een liefdesverhouding met een jonge Syriër. Uit deze verhouding baarde Derketo haar dochter Semiramis. Derketo kon de schande van een onwettig kind echter niet verdragen, doodde haar minnaar en wierp zichzelf met de bedoeling een einde aan haar leven te maken in een meer bij Askalon (Israël). Haar dochter Semiramis had zij daarvoor op een rots te vondeling gelegd. Semiramis werd gevonden en grootgebracht door de herder Simmas. Zij groeide op tot een moedige en zeer mooie vrouw en werd later koningin van Babylon. Haar moeder Derketo was bij haar sprong in het meer echter niet zoals gepland om het leven gekomen. Zij werd gered door een grote vis en veranderd in een zeemeermin (half vrouw, half vis). Uit dankbaarheid werd de grote vis later als het sterrenbeeld Zuidervis aan het firmament geplaatst.
