Steekkaart
- Latijnse naam
- Triangulum (Tri)
- Helderste ster
- β Trianguli (β Tri)
- Relatieve helderheid
- 3,00 mag
- Hipparcos-catalogus
- HIP 10064
- Oppervlakte
- 132 deg² (plaats: 78 van 88)
- Rechte klimming
- 1h 31m 28s tot 2h 50m 40s
- Declinatie
- +25° 36' 18'' tot +37° 20' 50''
- Aangrenzende sterrenbeelden
- Andromeda, Vissen, Ram, Perseus
Zichtbaarheid
Het sterrenbeeld Driehoek
De Driehoek is een sterrenbeeld van het noordelijk halfrond. Zijn helderste ster is de ster β Trianguli, die samen met de sterren α Trianguli en γ Trianguli een scherphoekige driehoek vormt. Het sterrenbeeld wordt ook vaak de noordelijke driehoek genoemd. Dat komt doordat er aan de zuidelijke nachthemel een vergelijkbare constellatie bestaat, het sterrenbeeld Zuiderdriehoek.
In het sterrenbeeld Driehoek bevindt zich het spiraalstelsel M 33, een schijfvormige verzameling van sterren, gasnevels en andere stellaire objecten. Het staat op ongeveer 2,7 miljoen lichtjaar afstand en is na Andromeda en de Melkweg het op twee na grootste sterrenstelsel van de Lokale Groep. Het spiraalstelsel M 33 wordt ook de Driehoeknevel genoemd en is een goed beginpunt voor amateurastronomen, omdat geen helderdere sterren van dit object afleiden. Onder optimale omstandigheden is de Driehoeknevel al met het blote oog te zien. In de meeste nachten is echter minstens een goede verrekijker nodig.
Geschiedenis en mythologie
Het sterrenbeeld Driehoek behoort tot de 48 oorspronkelijke sterrenbeelden van Ptolemaeus, een wiskundige, astronoom, astroloog en geograaf uit de oudheid. Hoewel het dus tot de klassieke sterrenbeelden uit de oudheid behoort, bestaat er nauwelijks noemenswaardige mythologie over dit sterrenbeeld.
De Grieken kenden dit sterrenbeeld onder de naam Deltoton, omdat het een zekere gelijkenis vertoont met de hoofdletter delta.
Hyginus daarentegen zag het sterrenbeeld in zijn astronomisch-mythografische handboek “De astronomia” (tegen het einde van de 1e eeuw v.Chr.) als het eiland Sicilië. Het eiland Sicilië heette destijds vanwege zijn vorm ook Trinacria. Het symbool Trinacria bestaat uit een meisjeshoofd waarvan drie gebogen benen uitgaan. Eerst stelde het meisjeshoofd het hoofd van Medusa met haar slangenharen voor, later het hoofd van Ceres, de godin van de landbouw en de vruchtbaarheid. Naast de drie benen gaan van het hoofd ook drie tarwearen uit, die de vruchtbaarheid symboliseren. Nog altijd is de Trinacria het symbool van Sicilië en is ze op de vlag van het eiland te zien.
Een tweede, kleinere driehoek vormde Johannes Hevelius (1611–1687), astronoom en grondlegger van de cartografie van de maan, uit drie lichtzwakkere sterren ten zuidoosten van de grote driehoek. Deze driehoek heeft zich in de loop der eeuwen echter niet kunnen handhaven.
