Het sterrenbeeld Zeilen

Het sterrenbeeld Zeilen

De Zeilen vormen een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. Tot de 18e eeuw maakte dit sterrenbeeld deel uit van het machtige sterrenbeeld Schip Argo. In 1756 verdeelde Nicolas-Louis de Lacaille het op een hemelkaart in drie delen: Kiel (Carina), Achtersteven (Puppis) en Zeilen (Vela) van het schip. Definitief vastgelegd werd de opdeling in 1763 in zijn sterrencatalogus. De helderste ster van het sterrenbeeld, γ Velorum, draagt de onofficiële bijnaam Regor: de astronaut Gus Grissom las de voornaam van zijn collega Roger Chaffee achterstevoren. Beiden kwamen in 1967 om het leven bij de brand van de Apollo 1.

Mythologie

Deel 1 en 2 staan bij de sterrenbeelden Achtersteven en Kiel.

Het schip Argo en de Argonauten (deel 3) – Uit dankbaarheid verklapte Phineus de Argonauten hoe zij de Cyaneïsche Rotsen konden overwinnen, die bij het doorvaren mens en dier verpletterden. Zij lieten een duif (sterrenbeeld Duif) vooruitvliegen, die de rotsen passeerde voordat ze tegen elkaar sloegen. Toen de rotsen weer opengingen, voeren zij er zelf doorheen. Door ijzige winden ging de tocht verder. Op de Zwarte Zee stuitten ze op allerlei volkeren en op het eiland Tia (eiland van Ares) met Stymphalische vogels, die hun veren als pijlen afschoten. Hercules had hen bij een van zijn twaalf werken (sterrenbeeld Hercules) al eens met lawaai verjaagd. Zo verjoegen ook de Argonauten hen met luid geschreeuw en slagen op hun schilden. Jason begaf zich naar de hoofdstad Kyta, naar koning Aietes, die vuurspuwende stieren bezat, een geschenk van de vuurgod Hephaistos. Als Jason met hen op het Aresveld drakentanden zaaide, zou hij het Gulden Vlies krijgen. Met hulp van Medea, de dochter van de koning, lukte hem dat. Maar de koning wilde het vlies niet afstaan en was van plan de Argonauten ’s nachts te doden. Op voorwaarde dat Jason met haar zou trouwen, verraadde Medea haar vader en hielp zij het vlies te stelen. Ook de terugreis was gevaarlijk: Orpheus overstemde met zijn gezang de sirenen, en Medea versloeg op Kreta de bronzen reus Talos. In zijn vaderland overhandigde Jason Pelias het Gulden Vlies, maar Pelias hield zich niet aan zijn belofte hem de troon af te staan. Daarop haalde Medea in de gedaante van een priesteres de dochters van Pelias over hem in stukken te snijden en te koken, zodat zij hem met haar toverkunst zou kunnen verjongen. De dochters gehoorzaamden, maar Medea weigerde de betovering uit te voeren. Pelias’ zoon Akastos verjoeg Jason en Medea uit Iolkos. Zij vluchtten naar Korinthe, maar werden ook daar niet gelukkig: tien jaar later werd Jason verliefd op Glauke, de dochter van de koning, en werd Medea verstoten. Zij nam wraak door hun gemeenschappelijke kinderen, de koning en zijn dochter te doden.