Het sterrenbeeld Duif

Duif (Columba)
Duif · Helderste ster: PhactSterrenbeeld in het sterrenregister bekijken

Steekkaart

Latijnse naam
Columba (Col)
Helderste ster
Phact (α Col)
Relatieve helderheid
2,65 mag
Hipparcos-catalogus
HIP 26634
Oppervlakte
270 deg² (plaats: 54 van 88)
Rechte klimming
5h 03m 54s tot 6h 39m 37s
Declinatie
-43° 06' 42'' tot -27° 04' 38''
Aangrenzende sterrenbeelden
Haas, Graveerstift, Schilder, Achtersteven, Grote Hond

Zichtbaarheid

Noordelijke hemelBerlin
Zuidelijke hemelSydney
zichtbaargedeeltelijk zichtbaarniet zichtbaar22.00 uur plaatselijke tijd, op ten minste één dag per maand

Het sterrenbeeld Duif

De Duif is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. De helderste ster is α Columbae, die de Arabische naam Phact (duif) draagt. Het sterrenbeeld ligt ten westen van het sterrenbeeld Achtersteven. De Duif lijkt voor het Schip Argo uit te vliegen, dat bestaat uit de sterrenbeelden Kiel, Zeilen en Achtersteven.

Geschiedenis

De Nederlandse theoloog, astronoom en cartograaf Petrus Plancius ontwierp in 1612 een hemelglobe met enkele nieuwe sterrenbeelden die geen heldere sterren bevatten.

Het sterrenbeeld Duif gaat tot op de dag van vandaag op hem terug. De sterren ervan kende Ptolemaeus al. Hij rekende ze echter niet tot een sterrenbeeld, maar voerde ze op als losse sterren buiten de Grote Hond. Plancius toonde het sterrenbeeld voor het eerst in 1592 op een grote wereldkaart. Hij noemde het waarschijnlijk naar de duif die Noach uitzond om naar land te zoeken. Op een dag keerde die duif met een vers olijftakje in de snavel terug naar de ark. Dat was voor Noach het teken dat de vloed spoedig voorbij zou zijn, omdat er op aarde alweer planten groeiden (naar Gen. 8:11).

Op zijn hemelglobe herinterpreteerde hij ook het antieke sterrenbeeld Schip Argo als de “ark van Noach”, en in 1627 nam Julius Schiller dit idee over in zijn christelijke sterrenatlas. Het Schip Argo wist zich echter te handhaven. In de 18e eeuw werd het vervolgens door Nicolas-Louis de Lacaille in drie delen opgesplitst.

Mythologie

De duif komt in samenhang met het Schip Argo echter ook in de Griekse mythologie voor. In de argonautensage helpt zij Jason en zijn metgezellen, op zoek naar het Gulden Vlies, tussen twee drijvende rotsen bij de uitgang van de Bosporus door. De twee rotsen sloegen tegen elkaar zodra een levend wezen ertussendoor ging. De duif slaagde er echter in erdoorheen te vliegen voordat de botsende rotsen haar konden grijpen. Het Schip Argo zette nu volle vaart en kwam eveneens door de weer uiteenwijkende rotsen, voordat die opnieuw tegen elkaar sloegen.