Het sterrenbeeld Dolfijn

Het sterrenbeeld Dolfijn

De Dolfijn is een sterrenbeeld van het noordelijk halfrond. De helderste ster is β Delphini, ook Rotanev genoemd; de op één na helderste, α Delphini, heet Sualocin. Ze behoren tot de weinige sterren waarvan de namen niet Arabisch, Latijn of Grieks zijn. De Italiaanse astronoom Niccolò Cacciatore, assistent en opvolger van de grote Giuseppe Piazzi aan de sterrenwacht van Palermo, permitteerde zich bij de naamgeving in 1814 een grapje: achterstevoren gelezen vormen ze Nicolaus Venator, de Latijnse vorm van zijn eigen naam.

Mythologie

Het sterrenbeeld Dolfijn is verbonden met twee sagen. Volgens de eerste overlevering verdeelden de broers Zeus, Poseidon en Hades de hemel, de zee en de onderwereld onder elkaar, nadat ze hun vader Kronos ten val hadden gebracht. Poseidon, die de zee erfde, bouwde voor de kust van het eiland Euboea een reusachtig waterpaleis. Maar hij had nog geen bruid. Dus dong hij naar de hand van de Nereïde Amphitrite, een van de vijftig dochters van de watergod Nereus. Zij wees hem echter af en vluchtte naar de reus Atlas. Poseidon zond verscheidene boden uit om haar te zoeken, onder wie een dolfijn. Die wist Amphitrite op te sporen en met zijn kalmerende manier van doen op andere gedachten te brengen. Op zijn rug keerde zij terug naar Euboea en werd de vrouw van Poseidon. Vol dankbaarheid plaatste Poseidon de dolfijn aan de hemel.

De tweede overlevering gaat over Arion van Lesbos, een groot Grieks zanger en dichter uit de 7e eeuw v.Chr. Hij geldt als de uitvinder van de cyclische koren en als voorloper van het Griekse theater. Het grootste deel van zijn leven bracht hij door aan het hof van de tiran Periander van Korinthe. Arion was in heel Griekenland bekend, omdat niemand zo goed op de lier kon spelen als hij. Om zijn roem nog verder te vergroten, maakte hij een concertreis naar Sicilië, die hem grote rijkdom opleverde. Op de terugreis omsingelden zeelieden die het op zijn vermogen hadden gemunt hem met zwaarden en stelden hem voor de keus: of hij sprong vrijwillig overboord, of ze zouden hem doden. In deze hopeloze situatie vroeg Arion of hij nog een laatste lied mocht zingen. Aangetrokken door zijn gezang verzamelde zich een groep dolfijnen rond het schip. Arion, die al zijn vertrouwen in de goden stelde, wierp zich bij hen in de golven. En werkelijk nam een van de dolfijnen hem op zijn rug en droeg hem terug naar Griekenland. De zeelieden werden later gepakt en ter dood veroordeeld. Apollo, god van de muziek en de dichtkunst, plaatste de dolfijn en de lier als sterrenbeelden aan de hemel.