
Factsheet
- Latijnse naam
- Pegasus (Peg)
- Helderste ster
- Enif (ε Peg)
- Relatieve helderheid
- 2,38 mag
- Hipparcos-catalogus
- HIP 107315
- Oppervlakte
- 1.121 deg² (plaats: 7 van 88)
- Rechte klimming
- 21h 08m 43s tot 0h 14m 58s
- Declinatie
- +2° 19' 32'' tot +36° 36' 25''
- Aangrenzende sterrenbeelden
- Hagedis, Zwaan, Vosje, Dolfijn, Veulen, Waterman, Vissen, Andromeda
Zichtbaarheid
Het sterrenbeeld Pegasus
Pegasus is een sterrenbeeld van het noordelijk halfrond. Het is vooral bekend door zijn vierkant van sterren. De helderste ster van het vierkant is α Andromedae, die eigenlijk in het sterrenbeeld Andromeda ligt. Vroeger werd hij tot beide sterrenbeelden gerekend (ook als δ Pegasi), maar met de huidige sterrenbeeldgrenzen (1928) is hij aan Andromeda toegewezen. α Andromedae wordt ook Sirrah (paardennavel) genoemd. Een andere ster van het vierkant is α Pegasi, ook bekend als Markab (van het Arabische mankib, “schouder”, bedoeld is de schouder van het paard). Het vierkant wordt voltooid door β Pegasi (Scheat, vertaald: scheenbeen) en γ Pegasi (Algenib, vertaald: flank). De helderste ster van het sterrenbeeld is echter ε Pegasi, met de Arabische naam Enif (neus). Enif is een stervende ster en kan op elk moment, maar misschien ook pas over enkele miljoenen jaren, met een supernova-explosie afscheid nemen. Dat zou Pegasus zijn kop kosten. Bij de ster 51 Pegasi werd in 1995 de eerste planeet rond een zonachtige ster ontdekt (Nobelprijs voor de Natuurkunde 2019).
Mythologie
De moeder van Pegasus was Medusa, een van de drie Gorgonen. In haar jeugd was Medusa beroemd om haar ongelooflijke schoonheid. Veel vrijgezellen dongen naar haar hand, maar haar maagdelijkheid verloor zij aan Poseidon, de god van de zee, voor wie paarden heilig waren. Poseidon verleidde Medusa in de tempel van Athena, de godin van de krijgskunst, de wijsheid, de kunsten en wetenschappen en de vrede. Athena was over de schending van haar tempel zo vertoornd dat zij Medusa veranderde in een monster met slangenharen, lange zwijnenslagtanden, een schubbenpantser, armen van messing, gloeiende ogen, een uithangende tong en gouden vleugels. Ieder levend wezen dat haar zag, verstarde voortaan tot steen. Toen de held Perseus Medusa onthoofdde, kwamen uit haar het gevleugelde paard Pegasus en de krijger Chrysaor voort, die kinderen van Poseidon waren. Chrysaor werd later de vader van de driekoppige reus Geryon, die door Hercules bij diens tiende opdracht werd gedood. Pegasus vloog weg en werd door de Griekse held Bellerophon bij de bron Peirene in Korinthe gevonden. Bellerophon had de opdracht gekregen Chimaera te doden, een vuurspuwend mengwezen dat van voren gebouwd was als een leeuw, in het midden als een geit en van achteren als een slang. Pegasus liet zich door hem temmen en versloeg met hem de Chimaera. Na veel gezamenlijke avonturen werd Bellerophon overmoedig en probeerde hij met Pegasus het rijk van de goden te bereiken. Dat beviel Zeus niet, en hij stuurde een horzel op pad, die Pegasus stak. Pegasus steigerde, en Bellerophon stortte terug op aarde, in een doornstruik. Kreupel en blind zwierf hij voortaan door het land. Pegasus daarentegen voltooide de reis naar de Olympus en droeg voortaan de bliksemschichten van Zeus.
