Steekkaart
- Latijnse naam
- Ara (Ara)
- Helderste ster
- β Arae (β Ara)
- Relatieve helderheid
- 2,84 mag
- Hipparcos-catalogus
- HIP 85258
- Oppervlakte
- 237 deg² (plaats: 63 van 88)
- Rechte klimming
- 16h 34m 17s tot 18h 10m 41s
- Declinatie
- -67° 41' 26'' tot -45° 29' 10''
- Aangrenzende sterrenbeelden
- Schorpioen, Winkelhaak, Zuiderdriehoek, Paradijsvogel, Pauw, Telescoop, Zuiderkroon
Zichtbaarheid
Het sterrenbeeld Altaar
Het Altaar is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. Het sterrenbeeld is gedeeltelijk circumpolair rond de zuidpool. Dat betekent dat enkele van zijn sterren zo dicht bij de hemelpool staan dat ze, gezien vanuit Sydney, nooit ondergaan. Een deel van het sterrenbeeld staat daar dus het hele jaar boven de horizon.
De helderste ster van het sterrenbeeld is β Arae, die ten zuiden van de staart van het sterrenbeeld Schorpioen ligt. Zijn licht doet er ongeveer 600 jaar over om de aarde te bereiken. Het sterrenbeeld Altaar wordt doorsneden door de Melkweg. De Melkweg is een zelfstandig sterrenstelsel dat uit miljarden sterren bestaat. Zo dankt het sterrenbeeld Altaar zijn glans aan verscheidene open sterrenhopen en bolvormige sterrenhopen. Zijn indrukwekkendste bolhoop is NGC 6397, die met wat geluk al met een middelgrote verrekijker kan worden waargenomen. Hij staat op 8.000 lichtjaar van de aarde en is daarmee na M4 in het sterrenbeeld Schorpioen de op één na dichtstbijzijnde bolhoop.
Geschiedenis en mythologie
Het sterrenbeeld was al bij de oude Grieken bekend, en zijn sterren werden in de loop van de millennia door de meest uiteenlopende volken geïnterpreteerd. De Hebreeërs zagen in het sterrenbeeld het altaar van Noach, dat hij na de zondvloed oprichtte, of het altaar van Abraham, waarop hij zijn zoon Isaak moest offeren. In enkele hemelatlassen wordt ook de centaur Chiron (sterrenbeeld Centaur) genoemd, die op dit altaar een wolf (sterrenbeeld Wolf) offerde. Deze uitleg komt voort uit de nabijheid van de sterrenbeelden Centaur en Wolf: al Aratus beschrijft hoe de Centaur zijn hand naar het Altaar uitstrekt. Een eigen sage daarover is echter niet overgeleverd.
De bekendste mythologie rond het sterrenbeeld Altaar gaat echter terug op de Grieken. Zij geloofden dat het om het altaar ging waarbij Zeus en de goden zwoeren de titanen te vernietigen. Zeus was een zoon van de titaan Kronos, de toenmalige heerser over het heelal. Kronos was gewaarschuwd dat een van zijn kinderen hem zou vernietigen. Daarom verslond hij hen. Alleen Zeus kon door zijn moeder worden gered. Vele jaren later keerde Zeus terug en gaf hij Kronos een braakmiddel, waarop die de broers en zussen van Zeus uitbraakte. Vanaf dat moment voerden de goden (Zeus en zijn broers en zussen) 10 jaar lang oorlog tegen de titanen. De goden wonnen en verdeelden de wereld onder elkaar. Zo werd Poseidon heerser over de zee, Hades heerser over de onderwereld en Zeus heerser over de hemel.
