Steekkaart
- Latijnse naam
- Antlia (Ant)
- Helderste ster
- α Antliae (α Ant)
- Relatieve helderheid
- 4,25 mag
- Hipparcos-catalogus
- HIP 51172
- Oppervlakte
- 239 deg² (plaats: 62 van 88)
- Rechte klimming
- 9h 26m 56s tot 11h 05m 55s
- Declinatie
- -40° 25' 29'' tot -24° 32' 33''
- Aangrenzende sterrenbeelden
- Waterslang, Kompas, Zeilen, Centaur
Zichtbaarheid
Het sterrenbeeld Luchtpomp
De Luchtpomp is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. Zijn helderste ster is α Antliae, die een schijnbare helderheid van slechts 4,25 mag heeft. Het sterrenbeeld ligt dicht bij de sterrengroep Schip Argo, die al in de oudheid tot de bekendste sterrenbeelden van de zuidelijke hemel behoorde. De astronomen van de 18e eeuw verdeelden het Schip Argo echter in drie delen, omdat het hun te groot en te onoverzichtelijk leek. Zo ontstonden de Kiel (Carina), de Achtersteven (Puppis) en de Zeilen (Vela) van het schip. De Luchtpomp ligt ten noorden van de Zeilen.
Geschiedenis
De Franse theoloog Nicolas-Louis de Lacaille, die zijn leven aan de astronomie, de geodesie en de wiskunde wijdde, voerde 14 nieuwe sterrenbeelden van het zuidelijk halfrond in. In 1750 vertrok hij voor een vierjarige reis naar Kaap de Goede Hoop, om o.a. de sterrenbeelden van de zuidelijke hemel waar te nemen. Daarbij catalogiseerde hij bijna 10.000 sterren. Zijn nieuwe sterrenbeelden vernoemde Nicolas-Louis de Lacaille meestal naar technische instrumenten. Zo ontstonden de sterrenbeelden Beeldhouwer, Oven, Graveerstift, Luchtpomp, Schilder, Microscoop, Net, Octant, Slingeruurwerk, Kompas, Tafelberg, Telescoop, Winkelhaak en Passer. Daarnaast verdeelde hij het grote antieke sterrenbeeld Schip Argo in de drie sterrenbeelden Kiel, Achtersteven en Zeilen. Zijn sterrencatalogus van het zuiden verscheen in 1763, een jaar na zijn dood, onder de titel “Coelum Australe Stelliferum”. Zijn 14 nieuwe sterrenbeelden hebben gemeen dat ze uit relatief lichtzwakke sterren bestaan.
De Duitse ingenieur en natuurkundige Otto von Guericke vond de luchtpomp uit in 1650. Enkele jaren later, in 1658/59, ontwikkelden de Ierse natuuronderzoeker Robert Boyle en de Engelse natuurkundige Robert Hooke de luchtpomp verder. Nicolas-Louis de Lacaille was zo enthousiast over de uitvinding van de luchtpomp dat hij er een sterrenbeeld naar vernoemde. Hij noemde het “Antlia Pneumatica”.
