Steekkaart
- Latijnse naam
- Musca (Mus)
- Helderste ster
- α Muscae (α Mus)
- Relatieve helderheid
- 2,69 mag
- Hipparcos-catalogus
- HIP 61585
- Oppervlakte
- 138 deg² (plaats: 77 van 88)
- Rechte klimming
- 11h 19m 26s tot 13h 51m 08s
- Declinatie
- -75° 41' 46'' tot -64° 38' 17''
- Aangrenzende sterrenbeelden
- Zuiderkruis, Centaur, Kiel, Kameleon, Paradijsvogel, Passer
Zichtbaarheid
Het sterrenbeeld Vlieg
De Vlieg is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. Het sterrenbeeld is circumpolair rond de zuidpool. Dat betekent dat zijn sterren zo dicht bij de hemelpool staan dat ze, gezien vanuit Sydney, nooit ondergaan. Het sterrenbeeld staat daar dus het hele jaar boven de horizon. Zijn helderste ster is α Muscae.
Het sterrenbeeld Vlieg ligt direct ten zuiden van het opvallende sterrenbeeld Zuiderkruis en is daardoor gemakkelijk aan het firmament te vinden. Al in de 16e eeuw diende het Zuiderkruis de zeevaarders als oriëntatiepunt. Zijn sterren vormen een met het blote oog zichtbaar kruis.
Geschiedenis
Terwijl de sterrenbeelden van het noordelijk halfrond al sinds de oudheid bekend waren en op de meest uiteenlopende mythologieën teruggaan, bleven veel sterrenbeelden van het zuidelijk halfrond lange tijd naamloos. Pas in de 16e eeuw ontfermde men zich over hen. Tussen 1595 en 1597 brachten de Nederlandse zeevaarders Pieter Dirkszoon Keyser (opperstuurman) en Frederick de Houtman (broer van de kapitein) in opdracht van Petrus Plancius tijdens een expeditie de zuidelijke sterrenhemel in kaart. Beïnvloed door hun belevenissen tijdens de reis naar Oost-Indië gaven zij een dozijn sterrenbeelden een naam: Kameleon, Vlieg, Vliegende Vis, Indiaan, Kraanvogel, Paradijsvogel, Pauw, Phoenix, Goudvis, Kleine Waterslang, Zuiderdriehoek en Toekan.
De beide Nederlandse zeevaarders noemden het sterrenbeeld oorspronkelijk Vlieg. Het moest de prooi van het naburige sterrenbeeld Kameleon voorstellen. Johann Bayer maakte er in 1603 in zijn hemelatlas een bij (Lat.: Apis) van, en onder die naam was het bijna twee eeuwen lang bekend. De Franse theoloog Nicolas-Louis de Lacaille, die zich zijn hele leven met sterrenkunde, geodesie en wiskunde bezighield, noemde het in 1756 op zijn hemelkaart weer Vlieg (“la Mouche”) en hield daaraan vast in zijn in 1763 verschenen sterrencatalogus “Coelum Australe Stelliferum”. Vaak wordt gezegd dat hij daarmee een verwarring met het sterrenbeeld Paradijsvogel (Lat.: Apus) wilde voorkomen. Bewezen is dat niet. In die tijd bestond er op het noordelijk halfrond, bij het sterrenbeeld Ram, nog het sterrenbeeld Noordervlieg. Dit sterrenbeeld bestaat tegenwoordig echter niet meer, zodat de naam van het zuidelijke sterrenbeeld tot Vlieg kon worden ingekort.
