Het sterrenbeeld Kiel

Het sterrenbeeld Kiel

De Kiel is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. Tot de 18e eeuw maakte dit sterrenbeeld deel uit van het machtige sterrenbeeld Schip Argo. In 1756 verdeelde Nicolas-Louis de Lacaille het op een hemelkaart in drie delen: Kiel (Carina), Achtersteven (Puppis) en Zeilen (Vela) van het schip. Definitief vastgelegd werd de opdeling in 1763 in zijn sterrencatalogus. Zijn hoofdster Canopus, na Sirius de op één na helderste ster aan de hemel, is genoemd naar Kanopos, de stuurman van Menelaos.

Mythologie

Het eerste deel van de mythologie staat beschreven bij het sterrenbeeld Achtersteven.

Het schip Argo en de Argonauten (deel 2) – Met hulp van de godin Athena (o.a. godin van de wijsheid, de strategie en de strijd) bouwde Argos een schip met 50 roeiriemen en een boeg uit een balk van het orakel van Zeus. De balk kon spreken en gaf de Argonauten tijdens de tocht aanwijzingen. Jason riep de 50 grootste helden uit de Griekse geschiedenis op om hem te vergezellen. Onder hen bevonden zich Hercules (sterrenbeeld Hercules), koning Cepheus van Tegea, de musicus Orpheus (sterrenbeeld Lier) en de tweelingparen Castor en Polydeukes alsook Lynkeus en Idas (sterrenbeelden Tweelingen en Lynx). Vanuit Jasons geboortestad Iolkos (aan de Golf van Pagasai) vertrokken de helden onder het gezang van Orpheus naar de Zwarte Zee. Hun eerste halte was Pilion (aan de Egeïsche Zee), om afscheid te nemen van de centaur Chiron. Daarna ging het langs de kust om Chalkidiki heen naar het eiland Limnos. Daar waren bijna alle mannelijke bewoners door hun vrouwen gedood. Alleen de vader van koningin Hypsipyle had in een schuilplaats overleefd. De godin Aphrodite zag haar heiligdommen op Limnos verwaarloosd en strafte daarom alle vrouwen van het eiland met een slechte adem. Hun mannen vermaakten zich daarop met Thracische slavinnen en werden door de jaloerse vrouwen vermoord. Kort daarna legden de Argonauten aan en vermaakten zich enkele maanden met de eilandbewoonsters. Jason maakte koningin Hypsipyle zwanger, en zij baarde de tweeling Euneos (later koning van Limnos) en Deipylos. Jason zwoer haar eeuwige trouw. Maar al snel trokken de Argonauten verder, en Jason vergat zijn eed. De tocht ging verder door de Zee van Marmara. Bij Kyzikos werden zij aangevallen door zesarmige reuzen (Gegeneis), en in Bithynië moesten zij zich in een vuistgevecht meten met koning Amykos. Dat gevecht dwong hij af van alle vreemdelingen, maar deze keer doodde Polydeukes de koning. Op hun verdere tocht redden zij nog de uitgemergelde grijsaard Phineus, die door de harpijen (mengwezens met het lichaam van een vogel en het hoofd van een vrouw) belet werd te eten.

Het derde deel van de mythologie staat beschreven bij het sterrenbeeld Zeilen.